Doların ateşi çarkları yaktı

Kur artışıyla piyasalar neredeyse yangın yerine dönerken, üretimden ticarete her alanda büyük bıkkınlık yaşanıyor. Vadeli alımlar durma noktasına geldi, üreticiler hammadde sıkıntısı çekiyor, ihracatçılar isyanda.

Doların ateşi çarkları yaktı

EKONOMİ SERVİSİ

Türk Lirası tarihin en büyük değerinde kaybını yaşıyor, neredeyse karanlık bir tünelde freni patlamış kamyon gibi savruluyor. Ekonomi yönetimi, gidişatı durdurmak için bir adım atmıyor, atamıyor.

Türk Lirası’nın dolar karşısındaki değerinde kaybı önceki gün yüzde 10’u aştı. 13,45’e değin yükselen dolar/TL 13 liranın üzerinde güne başladı. Dolar akşam saatlerinde 12,24’e değin geriledi. Kurda gün boyu aşanan oynaklık ise tedirginlik yaratıyor.

Bu derece belirsizlik toplumun her kesimini etkiledi. Üretimden ticarete her sektör de endişe büyüdü.

İHRACATÇILAR ÖNLEM İSTEDİ

Ege İhracatçı Birlikleri Koordinatör Başkanı Jak Eskinazi, döviz kurlarındaki fazla dalgalanmanın ihracatı durduracak boyuta ulaştığını belirtti.
“Toplumun her kesimi gibi ihracatçılar da büyük tedirginlik yaşıyor” diyen Eskinazi, yaşanan durumu şu sözlerle özetledi: “Ticari yaşam çok gerildi. İhracatçılar olarak fiyat veremiyoruz, mülk alamaz noktaya geldik. Üretim ve ihracat durmak üzere. Türk ekonomisinde hammadde, enerji, lojistik ilk kez olmak üzere böylece çok girdi dövize endeksli. Dövizde bir günde yüzde 10-15 aralığındaki dalgalanma baş edilebilecek bir dalga değil. Bu dalgalanma keza işletmelerimizde, hem de ekonomimizde büyük yaralar açar. İşletmelerimizin özsermayeleri eridi. Kâhin olmaya gerek yok bundan sonraki aşamada bankalar kredi veremez noktaya gelecek. Gelinen nokta meslek dünyasının çözüm bulabileceği noktayı çoktan geçti. Ivedi tedbir alınmalı. Politikacılar birlikte çözüm üretmeli.”

ACİL SOĞUTMA ÖNLEMİ KOŞUL

Türkiye’nin ihracatla artma modelini seçtiğine dikkati çeken Eskinazi sözlerini şöyle sürdürdü: “Türkiye’ye son 1 yıllık dönemde 216 milyar dolar döviz kazandırdık. Önümüzdeki 5 yıllık dönemde ihracatımızı 300 milyar dolara çıkarabilecek potansiyele sahibiz. Kamuoyunda, döviz kurlarının TL aleyhinde değerinde kazanmasından ihracatçıların mutlu olduğu ile ilgili bir yanlış idrak var.”

“Biz Türkiye’nin bir parçasıyız, Türkiye’nin eli kanarsa bizim de kanar” diyen Eskinazi, “Merkez Bankası’nın arka arkaya aldığı faiz indirimi kararları ateşin üzerindeki külü kaldırdı. Ivedi soğutma önlemleri alınmalı, dövizin ateşi söndürülmeli” ifadelerini kullandı.

TEDARİK ZİNCİRİNDE AKSAMALAR OLDU

İstanbul Kimyevi Maddeler ve Mamulleri İhracatçıları Birliği Idare Heyeti Başkanı Murat Akyüz de kendi sektöründeki durumu şu sözlerle dile getirdi: “Mevcut arz sisteminde ciddi sıkıntılar oluştu. Firmalar, alımlarını yavaşlatma kararı aldı. Miktar zincirindeki aksamalardan nedeniyle üretici hammadde bulamıyor. Zamanında imal yapmakta bezginlik yaşanıyor.”

ORTA VE UZUN VADELİ SATIŞLAR DURDU

Vadeli satışların nakide döndüğüne uyarı çeken Akyüz, “Kur belirsizliklerinden dolayı orta ve uzun vadede firmalar satışı durdurdu. Burada yapılan bir devalüasyon. Onlar da bunun farkında. Yurtdışındaki alıcılardan iskonto yapılması konusunda zorlama geliyor. Yaşanan kur şoku ekonomik yok daha çok siyasi. Siyasi istikrar bir an önce toparlanmalı. İstikrarsız bir ortamda satışlarımız etkileniyor” şeklinde konuştu.

İHRACATÇIYIZ LAKIN HAMMADDEMİZ İTHAL

Türkiye Giyim Sanayicileri Derneği’nde Idare Heyeti Başkanı Ramazan Kaya da gün içerisinde 2-3 öbür fiyat listesiyle karşılaştıklarını belirterek tedirginliklerini dile getirdi. Kaya, “Baktığınız zaman tekstil sektöründe yüzde 17’lere varan artışları gördük. İhracatçıyız ama hammaddeyi ithal ediyoruz. bu nedenle de maliyetleri artırıyor. Kur yüzde 10 artıyor, ürüne ve hammaddeye yüzde 15 yansıyor. Daha evvelden piyasa vadesi kredisi dediğimiz olay peşine, dövize döndü. Gönder parayı al malına döndü. Maliyetlerde çoğaltma laf konusu” ifadelerini kullandı.

GİYİMDE YILBAŞINDAN DAHA SONRA YÜZDE 50 ZAM

Sürdürebilir pozisyonda olmadıklarını gösteren Kaya, önümüzdeki yıla dair şu öngörülerde bulundu: “Hammaddede istediğimiz fiyatı bulamayınca durağanlık dehşet oluyor. Ciddi şekilde sektör kârsızlıkla boğuşuyor. Hazır giyim olarak tekstilde tüketiciye yansımayı ilk çeyrekte göreceğiz” diyerek yılbaşından daha sonra yüzde 50, yüzde 60 zam geleceğini söyledi. Enflasyonun tetikleneceğine şive yapan Kaya,”En çok hazırlanmış giyim ve dokuma etkilenecek. Bizleri de tüketiciyi de huzursuz ediyor. Bu dek iniş çıkışa kalp dayanmıyor.”

Yorum yapın